Hleð...
48 þjóðir, ein draumur
Ég man þegar HM var með 24 lið. Ég man þegar það stækkaði í 32. Núna stöndum við frammi fyrir 48 — og þetta breytir öllu sem ég hélt að ég vissi um fótbolta á heimsmeistaramóti.
20 Evrópulið, 9 frá Asíu, 9 frá Afríku, 6 frá Suður-Ameríku, 4 frá Norður- og Mið-Ameríku (auk þriggja gestgjafa sem koma sjálfkrafa) og 2 frá Eyjaálfu. Þetta er breyting frá HM 2022 þar sem 13 Evrópulið kepptu á móti 5 frá Asíu og 5 frá Afríku. Asía og Afríka tvöfölduðu nánast fjölda sinn.
Hvað þýðir þetta fyrir gæði keppninnar? Gagnrýnendur segja að fleiri lið þýði fleiri einstaklingsleiki. Stuðningsmenn benda á að Marokkó og Japan sýndu 2022 að „minni“ fótboltaþjóðir geta keppt við hvern sem er. Sannleikurinn er líklega einhvers staðar á milli — við munum sjá bæði töfra og vonbrigði.
Af 48 liðum hafa 14 aldrei komist á HM áður eða koma í fyrsta sinn í áratugi. Haítí var síðast á mótinu 1974. Írak 1986. Kúrasaó, Kapp Verde og fleiri koma í fyrsta sinn í sögunni. Þetta bætir við óvissu sem hefur áhrif á stuðla og veðmálamarkaði — og þar liggur tækifærið.
Margir þessara nýju liða hafa leikmenn í evrópskum deildum sem þekkja atvinnumannafótbolta. Þetta þýðir að gæðamunurinn milli landa hefur minnkað síðan 1990 þegar HM stækkaði í 32 lið. Nýja sniðið 2026 viðurkennir þessa þróun og gefur fleiri þjóðum tækifæri til að sanna sig á stærsta sviði fótboltans.
Uppáhaldslíðin — Þrír risar og tveir áskorendur
Þegar ég greini uppáhöld byrja ég ekki á því hvað bókmakarar segja. Ég byrja á því að horfa á leikmenn. Og þegar ég horfi á leikmennina núna sé ég þrjú lið sem eru með áþreifanlega krafta umfram önnur: Argentínu, Frakkland og Brasilíu.
Argentína kemur inn sem varnarmeistarar og það skiptir máli — sálfræðilega og taktískt. Liðið veit hvernig á að vinna stóra leiki vegna þess að þeir unnu þá alla 2022. Scaloni hefur haldið kjarnanum óbreyttum: Messi, Álvarez, Mac Allister, De Paul, Romero og Martínez eru allir enn til staðar. Veikleikinn er augljós — Messi verður 39 ára á mótinu. Líkaminn sem vann heim meistaratitilinn var yngri, ferskari. Spurningin er hvort viljinn geti sigrað aldurinn einu sinni enn.
Sögulega hafa aðeins tvö lið varið HM titilinn: Ítalía 1934-38 og Brasilía 1958-62. Það þýðir ekki að það sé ómögulegt — en það þýðir að sögulegar líkur eru á móti Argentínu. Stuðullinn 6.50 (15.4% implied) gæti verið of lágur miðað við þessa sögu og aldur lykilmanna.
Frakkland er að mörgu leyti andstæða Argentínu. Þeir töpuðu 2022 en hafa yngra lið núna. Mbappé er á besta aldri sínum (27), Tchouaméni er orðinn stjarna í miðjunni og bekkurinn er djúpur. Deschamps þekkir þrýstinginn — hann hefur verið til þriggja HM-úrslita sem þjálfari (2018, 2022) og leikmaður (1998). En þetta lið hefur ekki sýnt sama eldmóðinn síðan 2022 og það er áhyggjuefni.
Hvað varðar Frakkland í riðli I, þá er þetta áhugaverð staða. Þeir mæta Noregi með Haaland, Senegal sem vann Afríkumeistaramótið og Írak sem kemur með sögulegum metnað. Þetta er ekki auðveldur riðill og bókmakarar vita það — stuðullinn á Frakkland að vinna riðilinn er 1.55 (64.5% implied) sem er lægra en hefðbundið uppáhald í auðveldum riðli.
Brasilía hefur ekki unnið HM síðan 2002 og það særir brasilíska sálina. Vinícius Jr, Rodrygo, Raphinha og Endrick eru framtíðin — en framtíð vinnur ekki HM. Reynsla gerir það. Casemiro og Alisson eru enn lykilmenn og þeir hafa reynsluna. Riðillinn (C með Marokkó, Haítí, Skotlandi) ætti að vera auðveldur, sem gefur þeim tíma til að tengja leikinn.
Ég hef áhyggjur af brasilískri vörn. Þeir hafa ekki haft trausta varnarmann af heimsklassa síðan Thiago Silva varð eldri. Marquinhos og Militão eru góðir en ekki á sama plani. Þegar þú mætir evrópskum liðum sem kunna að nýta sér veikleika í vörn getur þetta orðið vandamál.
Áskorendurnir koma úr Evrópu. England á stuðlinum 9.00 hefur komist í undanúrslit og úrslit á síðustu þremur stórmótum án þess að vinna. Bellingham, Saka og Rice eru nú í fullum blóma og spurningin er hvort nýr þjálfari geti breytt „næstum“ í „loksins.“ Spánn er hitt sjónarmiðið — þeir unnu Euro 2024 og eru með 17 ára Yamal og 21 ára Pedri sem stjörnur. Það er óþægilegt hvað þeir eru ungir og hvað þeir eru góðir.
Þýskaland á stuðlinum 12.00 er oft gleymt en ætti ekki að vera. Musiala og Wirtz eru ótrúleg kynslóð og Nagelsmann hefur náð að sameina liðið eftir óstöðugleika. Ef þeir koma saman á réttan hátt gætu þeir verið ógnvekjandi. Riðill E (Kúrasaó, Fílabeinsströnd, Ekvador) er þægilegur og gefur tíma til að byggja upp skriðþunga.
Aðrir sem ég horfi til eru Portúgal og Holland. Ronaldo á 41 ári er stóra óvissan hjá Portúgal en Bernardo Silva, Bruno Fernandes og Rafael Leão eru heimsklassa þegar þeir koma saman. Holland hefur aldrei unnið HM þrátt fyrir þrjú úrslitatap og þessi kynslóð (Van Dijk, Gakpo, De Jong) veit að þetta gæti verið síðasta tækifærið. Stuðullinn 17.00 á Holland er áhugaverður fyrir þá sem trúa á að þeir geti loksins gert það.
Evrópulíðin — 20 af 48 eru frá gamla meginlandinu
Evrópa sendir 20 lið og það er ekki tilviljun að 16 af síðustu 22 HM hafa verið unnin af Evrópulið. Þegar ég skoða þessa 20 sé ég þrjá flokka: uppáhöldin (sem ég nefndi), miðstigið og þá sem fagna því að vera þarna.
Miðstigið er áhugavert. Króatía (stuðull 26.00) náði þriðja sæti 2022 og úrslitum 2018 — þetta lítla land með 4 milljónir íbúa hefur liðsstjórn sem margir stærri þjóðir öfunda. Modrić verður 41 árs en Kovačić og Gvardiol eru yngri kjarni. Belgía (stuðull 21.00) er hin hliðin — eldri kynslóð (De Bruyne, Lukaku) sem hefur aldrei náð hápunkti og tíminn er að renna út. Riðill G (Egyptaland, Íran, Nýja-Sjáland) ætti að vera auðveldur en sömu orð voru sögð um riðla þeirra 2018 og 2022.
Sviss (stuðull 41.00) er lið sem enginn vill mæta. Þeir kepptu við Portúgal og Spán í úrslitastigum síðustu mót og Xhaka, Akanji og Shaqiri eru enn lykilmenn. Riðill B (Kanada, Bosnía og Hersegóvína, Katar) er þægilegur. Austurríki (stuðull 51.00) var uppgötvun Euro 2024 og Rangnick-fótbolti þeirra er annaðhvort töfrandi eða skelfilegur — ekkert mitt á milli.
Svo eru nýir andlit. Skotland hefur ekki verið á HM síðan 1998 og þrátt fyrir að Tierney og Robertson séu frábærir varnarliðar, skortir liðið markabitur í fremstu línu. Riðill C með Brasilíu og Marokkó er skelfilegt dráttarlán. Tékkland er svipuð saga — reynsla hjá Schick og Souček en vantar dýpt. Bosnía og Hersegóvína á Džeko sem formann en hann er 40 ára og þetta er hans síðasta von.
Ég tek Svíþjóð sérstaklega fram vegna íslenska samhengisins. Þeir eru í riðli F með Hollandi, Japan og Túnis — sem er erfiður riðill. Stuðullinn á framgang er 2.80 (36% implied) og ég tel það vera nálægt réttu. Kulusevski og Isak eru frábærir framherjar en vörnin er veik. Ef þeir vinna Túnis og fá stig af Japan gætu þeir komist áfram.
Ef ég ætti að velja eitt Evrópulið sem flestir vanmeta er það Sviss. Þeir komast alltaf úr riðli, þeir slá alltaf einhvern stóran og þeir eru aldrei uppáhald. Stuðullinn 41.00 á titilinn er of hár — en stuðullinn 1.45 á framgang er raunhæfur og ekki slæmt value.
Suður-Ameríka — Sex lönd með einn skýran kjarna
Brasilía og Argentína eru augljóslega rísarnir en hvað með hin fjögur? Úrúgvæ, Kólumbía, Ekvador og Paragvæ koma öll með vonir — sumar raunsærri en aðrar.
Úrúgvæ (stuðull 34.00) er lítil þjóð með stóra fótboltasögu. Tveir HM titlar (1930, 1950) og fjöldi Copa América sigra. Núverandi lið er blönduð kynslóð: Darwin Núñez og Federico Valverde eru stjörnur á sínum besta aldri á meðan Suárez og Cavani hafa loksins farið. Riðill H (Spánn, Kapp Verde, Sádi-Arabía) er erfiður vegna Spánar en annað sætið er raunhæft markmið. Stuðullinn á framgang er 1.55 — sanngjarn.
Kólumbía (stuðull 51.00) vakti athygli á Copa América 2024 þar sem þeir náðu úrslitum. James Rodriguez sýndi að hann hefur enn töfra og Luis Díaz er meðal bestu vængmanna í heimi. Riðill K (Portúgal, DR Kongó, Úsbekistan) er miðlungs — Portúgal er sterkur andstæðingur en hin tvö eru sigranleg. Ég tel Kólumbíu hafa betri möguleika en stuðlar gefa til kynna og stuðullinn 1.75 á framgang gæti verið value.
Ekvador (stuðull 67.00) kom inn með krafti á HM 2022 og vann opnunarleikinn gegn gestgjöfum (Katar). Moisés Caicedo er heimsklassa miðjumaður hjá Chelsea og Enner Valencia skora enn. Riðill E (Þýskaland, Kúrasaó, Fílabeinsströnd) er erfiður vegna Þýskalands en annað sæti er raunhæft. Stuðullinn á framgang er 1.90 — sem ég tel vera of hátt.
Paragvæ (stuðull 126.00) er veikasta Suður-Ameríkuliðið á mótinu og riðilldráttarlánið (D með Bandaríkjum, Ástralíu, Tyrklandi) er ekki þægilegt. Þeir hafa ekki lykilmenn í stórdeildum Evrópu og sagan á HM síðustu áratugi er veik. Stuðullinn á framgang er 3.20 og ég tel það vera nálægt réttu — þeir þurfa besta daginn sinn og verstu daga andstæðinga til að komast áfram.
Afríka og Asía — Tvöföldun sem breytir fótboltaheiminum
9 Asíulið og 9 Afríkulið er nýr heimur. Þetta er næstum jafn margir og Evrópa og Suður-Ameríka samanlagt. Og þegar ég horfi á þessi lið sé ég ekki „lítil lið“ — ég sé lið sem geta slegið hvern sem er á sínum besta degi.
Marokkó (stuðull 34.00) er ekki lengur undirdog. Þeir náðu undanúrslitum 2022 og sýndu að Afríka getur keppt við Evrópu á hæsta stigi. Hakimi, Amrabat og Mazraoui eru allir í evrópskum stórliðum. Riðill C (Brasilía, Haítí, Skotland) þýðir að þeir þurfa líklega að slá Brasilíu eða ná öðru sæti — sem er erfitt en ekki ómögulegt. Stuðullinn á framgang er 1.50 og ég tel það vera rétt.
Senegal (stuðull 67.00) varð Afríkumeistari 2021 og hefur haldið flestum lykilmönnum. Sadio Mané er enn þar, ásamt Kalidou Koulibaly og Ismaïla Sarr. Riðill I (Frakkland, Noregur, Írak) er erfiður en þriðja sætið og framganga meðal bestu þriðja sæta er raunhæf. Stuðullinn á framgang er 1.75. Þetta lið hefur reynslu og veit hvernig á að spila á stórum mótum — þeir komust í 16-liða úrslit 2022.
Egyptaland hefur Mohamed Salah og það er bæði kostur og galli — liðið er of háð einum manni. Riðill G (Belgía, Íran, Nýja-Sjáland) gefur vonir um annað sæti. Salah hefur aldrei náð að sýna besta leik sinn á stórmóti með Egyptalandi og þetta er líklega síðasta tækifærið hans. Stuðullinn á framgang er 1.85 sem ég tel vera nálægt réttu.
Fílabeinsströndin vann Afríkumeistaramótið 2023 og Drogba-arfleifðin lifir áfram í nýjum kynslóðum. Riðill E (Þýskaland, Kúrasaó, Ekvador) er erfiður vegna Þýskalands en annað sæti er mögulegt. Alsír var Afríkumeistari 2019 og hefur reynslu — Mahrez og Bennacer eru enn lykilmenn.
Frá Asíu er Japan (stuðull 51.00) augljóslega sterkasti. Þeir unnu Þýskaland og Spán í riðlum 2022 — sigrar sem engin spáði. Kubo, Mitoma og Endo eru allir í evrópskum stórdeildum. Riðill F (Holland, Svíþjóð, Túnis) er erfiður en Japan getur slegið hvern sem er. Þeir hafa þjálfara sem skilur evrópska fótbolta og leikmenn sem þekkja þrýstinginn.
Suður-Kórea hefur Son Heung-min og þetta er einn maður sem getur breytt leik einn og sér. Hann er í besta formi sínu hjá Tottenham og þetta gæti verið síðasta HM hans á hámarki. Riðill A (Mexíkó, Suður-Afríka, Tékkland) er jafn og Son getur ráðið úrslitum í hverjum leik. Stuðullinn á framgang er 1.55.
Sádi-Arabía sigraði Argentínu 2022 og þrátt fyrir að það hafi ekki endað vel, sýndu þeir að þeir geta keppt á hæsta stigi. Íran, Ástralía, Katar og Úsbekistan eru veikari en hafa allir möguleika á að ná þriðja sæti og framgöngu ef allt fer saman. Nýja sniðið gefur þeim möguleika sem þeir hefðu ekki haft á 32 liða móti.
Hvað varðar veðmálagildi, þá tel ég Japan vera besta kosturinn frá Asíu og Afríku. Stuðullinn 51.00 á titil er of hár miðað við gæði liðsins og reynslu frá 2022. Þeir geta slegið hvern sem er — og hafa sannað það.
Gestgjafarnir — Bandaríkin, Mexíkó og Kanada
Gestgjöf á HM er ekkert smámál. Fjórir gestgjafar hafa unnið mótið (Úrúgvæ 1930, Ítalía 1934, England 1966, Frakkland 1998) og yfirtíðin af að spila heima er augljós. En þegar þrjú lönd gestgefa saman er yfirtíðin dreifð — og það breytir reikningnum.
Bandaríkin (stuðull 26.00) eru á krossbraut. MLS hefur vaxið gríðarlega, ungt lið (Pulisic 27, McKennie 27, Reyna 23) er á besta aldri og þjóðin langar að sanna sig á heimsvísu. Riðill D (Paragvæ, Ástralía, Tyrkland) er þægilegur — enginn stór fótboltarisi og allir leikir verða á amerískum vettvangi. Stuðullinn á að vinna riðilinn er 1.70 (59% implied) og ég tel það vera nálægt réttu.
Veikleiki Bandaríkjanna er reynsla á HM. Leikmennirnir spila í Evrópudeildum en landsliðið hefur ekki náð lengra en 8-liða úrslit síðan 2002. Þjálfarinn Gregg Berhalter hefur verið gagnrýndur og spurningin er hvort heimastyrk geti sigrað takmarkaða reynslu á hæsta stigi. Stuðullinn 26.00 á að vinna HM endurspeglar bæði vonir og raunveruleika — þetta er gamble en ekki fáránlegt.
Mexíkó (stuðull 34.00) er í öðru ástandi. Þeir hafa ekki komist lengra en 16-liða úrslit síðan 1986 — bölvun sem kennir þjóðarkonunni. Riðill A (Suður-Kórea, Suður-Afríka, Tékkland) er jafn og heimavöllur ætti að hjálpa, en samsaga er að Mexíkó bregst á stóru mótum. Stuðullinn á framgang er 1.20 (83% implied) sem ég tel vera nálægt réttu — þeir komast nánast alltaf úr riðli. Spurningin er hvað gerist síðan.
Kanada (stuðull 101.00) er á fyrsta HM síðan 1986 og væntingarnar eru lágar. Alphonso Davies er heimsstjarna en liðið í heild vantar dýpt. Riðill B (Bosnía og Hersegóvína, Katar, Sviss) er erfiður vegna Sviss en annað sætið eða bestu þriðja sæti er ekki ómögulegt. Stuðullinn á framgang er 2.30 (43% implied) og ég tel það vera rétt — þeir þurfa góðan dag og smá heppni.
Norðurlöndin á HM — Noregur er von okkar
Ísland komst ekki á mótið og það særir. Við sáum þau undur á Euro 2016 og HM 2018. En núna, þegar við horfum á HM 2026, er Noregur eini norræni kosturinn sem skiptir máli. Og ég segi það ekki til að lítillækka Svíþjóð — ég segi það vegna þess að Noregur hefur Haaland.
Noregur (stuðull 41.00) er með besta markaskorara í heimi. Erling Haaland hefur skorað fleiri mörk en nokkur annar á síðustu tveimur tímabilum í Evrópudeildum. Hann hefur aldrei spilað á stóru meistaramóti með Noregi — HM 2026 verður fyrsta skiptið. Og þegar maður af hans getu fær loksins vettvang, getur allt gerst.
Riðill I (Frakkland, Senegal, Írak) er erfiður en ekki óyfirstíganlegur. Noregur þarf líklega að slá Írak (sem ætti að vera auðvelt), fá stig af Senegal eða Frakklandi og vona að þriðja sætið dugi. Stuðullinn á framgang er 1.65 (60.6% implied) og ég tel raunverulegar líkur vera 68-72%. Þetta er value.
Umhverfis Haaland er gott lið — ekki frábært en gott. Martin Ødegaard er heimsklassa sköpunarafl, Sander Berge er traustur í miðju og Alexander Sørloth gefur aðra framherjavalkost. Veikleikinn er vörnin — Norðmenn sleppa of mörgum tækifærum og þegar þú mætir Mbappé og Senegalskum hraða þarf vörnin að vera óaðfinnanlega.
Svíþjóð (stuðull 101.00) er í erfiðari stöðu. Riðill F (Holland, Japan, Túnis) er krappari og þeir vantar lykilmann af Haaland-stærð. Kulusevski og Isak eru góðir en ekki á sama plani. Stuðullinn á framgang er 2.80 (36% implied) og það endurspeglar raunveruleikann — þeir þurfa besta daginn sinn og verstu daga annarra til að komast áfram.
Danmörk komst ekki á mótið og það er áfall fyrir danska fótbolta eftir hálf-úrslitasæti 2022. Finnland hefur aldrei komist á HM. Ísland var svo nálægt 2018 — við signaði Argentínu og vorum minnsta þjóðin á mótinu — en náðum ekki endurkomu.
Fyrir norræna aðdáendur er skilaboðin skýr: Noregur er okkar lið á HM 2026. Haaland er okkar stjarna. Ef hann skorar í hverjum leik — og það er ekki ólíklegt — getur Noregur náð langt. Stuðullinn 41.00 á titilinn þýðir að 10.000 króna veðmál skilar 410.000 ef draumurinn rætist.
Underdogs — Lítil lönd með stórar vonir
HM 2022 kenndi okkur að enginn er öruggur. Sádi-Arabía sigraði Argentínu. Japan sigraði Þýskaland og Spán. Marokkó náði undanúrslitum. Þegar 48 lið keppa eru uppnámin fleiri — og tækifærin fyrir veðjara líka.
Haítí keppir í fyrsta sinn síðan 1974. Þeir eru í riðli C með Brasilíu, Marokkó og Skotlandi — erfiður riðill en þriðja sætið er ekki útilokað ef þeir slá Skotland. Stuðullinn á framgang er 4.00 (25% implied) og það er of hátt miðað við að þeir þurfa aðeins að vera meðal bestu þriðja sæta. Haítí hefur sögu í fótbolta — þeir voru fyrsta karíbíska liðið til að komast á HM 1974 og sú stolta minnir þjóðina á hvað er mögulegt.
Írak er á HM í fyrsta sinn síðan 1986 og sagan á bak við þau 40 ár er harmleikur. Stríð, styrjaldir og efnahagserfiðleikar settu fótboltann til hliðar. Núna eru þeir komnir aftur — í erfiðasta riðli mótsins (I með Frakklandi, Noregi, Senegal). Stuðullinn á framgang er 3.50 og það er líklega rétt — þeir eru veikastir í riðlinum og þurfa kraftaverk til að komast áfram. En kraftaverk gerast á HM.
Kúrasaó (stuðull 501.00 á titil) er minnsta þjóð á mótinu með um 150.000 íbúa. Þeir eru í riðli E með Þýskalandi, Fílabeinsströnd og Ekvador. Vonin er einn sigur og jafntefli sem gefur þriðja sætið. Stuðullinn á framgang er 6.00 og það gæti verið of hátt ef þeir slá Ekvador á góðum degi. Þetta er þjóð sem hefur aldrei verið á þessum vettvangi — og fyrir litla eyju í Karíbahafi er það nóg ástæða til að fagna.
Kapp Verde (stuðull 501.00) er önnur lítil eyjaþjóð sem nær HM í fyrsta sinn. Riðill H (Spánn, Sádi-Arabía, Úrúgvæ) er erfiður en þriðja sætið er möguleiki ef þeir vinna Sádi-Arabíu. Stuðullinn á framgang er 5.00 — áhugavert fyrir áhættusækna. Þeir hafa leikmenn í portúgölskum og hollenskum deildum sem þekkja atvinnumannafótbolta.
Nýja-Sjáland er í riðli G (Belgía, Egyptaland, Íran) og þetta er mesti landfræðilegi sérkennileikinn á mótinu — þeir þurfa að ferðast lengst allra til að keppa. Stuðullinn á framgang er 4.50 og það gæti verið of hátt ef Belgía eða Egyptaland bregst. Chris Wood hjá Nottingham Forest er lykilmaðurinn þeirra og hann þekkir þrýstinginn í evrópskum fótbolta.
Panama náði HM 2018 og var þar utan stigamörkana — en reynslan skiptir máli. Riðill L (England, Króatía, Gana) er erfiður en þeir geta ruglað aðra. Stuðullinn á framgang er 4.00. Þetta er annað lið sem þekkir hvað þetta þýðir og sú reynsla hefur gildi sem er erfitt að mæla í stuðlum.
Power Rankings — Hver er sterkastur núna?
Ég nota ekki FIFA-stigatöfluna til að meta lið. Hún er pólitísk og tekur ekki tillit til raunverulegra gæða. Þess í stað nota ég Elo-kerfið sem reiknar styrk út frá niðurstöðum og hversu sterkir andstæðingar voru. Og samkvæmt Elo í apríl 2026 eru efstu 10 lönd svona:
Argentína leiðir með Elo-stig um 2100 — hæsta sem nokkurt lið hefur náð síðan Brasilía 2002. Þeir hafa tapað einum leik síðan HM 2022 (vinaþáttur gegn Úrúgvæ). Frakkland er í öðru sæti með um 2050 stig og hefur verið stöðugt þar síðan 2018. Brasilía er í þriðja sæti en Elo-stigin þeirra hafa lækkað síðan 2022 vegna miðlungsárangurs í Copa América og forkeppni.
England er í fjórða sæti og hefur hækkað mest af öllum síðan Euro 2024 þar sem þeir náðu úrslitum. Spánn er í fimmta sæti eftir að hafa unnið Euro 2024 — kraftaverkaárangur sem hækkaði Elo um 80 stig á nokkrum vikum. Þýskaland er í sjötta sæti og hefur hækkað eftir Euro 2024 þar sem þeir voru gestgjafar og komust í átta-liða úrslit.
Portúgal (7. sæti), Holland (8. sæti), Belgía (9. sæti) og Króatía (10. sæti) ljúka efstu tíu. Áhugavert er að Marokkó (11. sæti) og Japan (14. sæti) eru báðir hærri en margir Evrópurisar — merki um hversu vel þeir stóðu sig 2022.
Noregur er í 20. sæti á Elo-töflunni með um 1800 stig — sem er innan topp 25 en utan topp 15. Þetta endurspeglar þá staðreynd að þeir hafa ekki keppt á stóru meistaramóti undanfarin ár og Elo-kerfið verðlaunar einungis raunverulegan árangur, ekki möguleika. Ef Haaland og liðið standa sig vel á HM gæti Noregur hoppað 5-10 sæti á nokkrum vikum.
Hvað segir þetta okkur um stuðla? Argentína á Elo-sætinu 1 er á stuðlinum 6.50 — það passar. Frakkland á sætinu 2 er á 7.50 — passar líka. En þegar við förum neðar verður munurinn áhugaverðari. Japan á Elo-sætinu 14 er á stuðlinum 51.00 — sem gefur í skyn að markaðurinn telur þá veikari en Elo segir. Þetta gæti verið value.
Elo-stigin eru ekki fullkomin — þau taka ekki tillit til meiðsla, aldurs leikmanna eða þjálfarabreytinga. En þau gefa betri grunn en FIFA-stigataflan og ég nota þau sem upphafspunkt í allri greiningu minni. Þegar ég ber Elo-stigin saman við stuðla finn ég oft áhugaverð frávik sem benda til value.
Til dæmis er Króatía á Elo-sætinu 10 en á stuðlinum 26.00 — sem gefur í skyn aðeins 3.8% líkur á titli. Miðað við að þeir hafa náð úrslitum 2018 og þriðja sæti 2022, þá virðist þetta of hátt. Að sama skapi er Úrúgvæ á Elo-sætinu 16 en á stuðlinum 34.00 — sem gæti verið of hátt fyrir lið með sögu sem þeirra.
Hins vegar er Bandaríkin á Elo-sætinu 15 og á stuðlinum 26.00 — sem er lægra en Króatía þrátt fyrir að vera lægra á Elo-töflunni. Þetta sýnir áhrif heimayfirtíðar á stuðla — markaðurinn gefur gestgjöfum aukinn styrk sem Elo-kerfið tekur ekki tillit til.
Algengar spurningar um liðin á HM 2026
Ég fæ margar spurningar um einstök lið og hér eru þær sem koma oftast upp.
Fólk spyr hvort Ísland eigi möguleika á að komast á næsta HM. Svarið er já — en vegurinn er langur. Næsta HM (2030) verður í Spáni, Portúgal og Marokkó og forkeppni hefst 2028. Ísland þarf að byggja upp nýja kynslóð eftir að gullkynslóðin (Sigurðsson, Gunnarsson, Halldórsson) hefur hætt. Tækifærið er þar — en það þarf vinnu.
Önnur algeng spurning er af hverju Danmörk komst ekki á HM 2026 eftir að hafa náð hálf-úrslitum 2022. Svarið er forkeppni. Riðillinn þeirra (með Svíþjóð og Eistlandi) var þægilegur en þeir töpuðu lykilleikjum. Eriksen og Højbjerg eru enn sterkir en vörnin hefur veikst og þjálfaraskipti (Hjulmand er farinn) ollu óstöðugleika. Þeir munu líklega vera til baka 2030.
Margir spyrja hvort Messi og Ronaldo séu báðir að spila síðasta HM. Líklegast já. Messi verður 39 og Ronaldo 41 á mótinu. Báðir hafa gefið í skyn að þetta sé lokakaflinn. Fyrir Messi er þetta tækifæri til að ljúka ferli með öðrum titli. Fyrir Ronaldo er þetta tækifæri til að vinna þann eina titil sem vantar — en Portúgal er ekki eins sterkt og Argentína.
Margir spyrja einnig hvaða lið hafi vaxið mest síðan HM 2022. Svarið mitt er Spánn. Þeir unnu Euro 2024 með liði sem er yngra en önnur uppáhöld og hafa bætt við Yamal og öðrum ungum leikmönnum sem voru ekki tilbúnir 2022. Þýskaland hefur líka batnað eftir óstöðugleika — Nagelsmann hefur náð að sameina liðið.
Síðasta spurningin sem ég fæ oft er hvaða lið er með mesta möguleikann á uppnámi. Svarið mitt er Japan. Þeir sýndu 2022 að þeir geta slegið hvern sem er (Þýskaland, Spánn) og riðillinn þeirra (F með Hollandi, Svíþjóð, Túnis) er erfiður en ekki óyfirstíganlegur. Stuðullinn 51.00 á titil er of hár miðað við gæði liðsins. Ef þeir komast úr riðli gætu þeir farið langt.