Hleð...
Belgía hefur verið kölluð „besta liðið sem hefur aldrei unnið neitt“ í meira en áratug. Kevin De Bruyne, Romelu Lukaku, Thibaut Courtois — þetta eru leikmenn á heimsflokki sem hafa unnið allt á félagsleik en ekkert fyrir landsliðið. Þeir komu í undanúrslit á HM 2018 og töpuðu gegn Frakklandi. Síðan þá hefur liðið verið að eldast án þess að ná árangri. HM 2026 er síðasta tækifærið fyrir þessa kynslóð — og þeir vita það.
Stuðullinn á belgískan sigur er um 20.00-25.00, sem gerir þá að tólfta eða þrettánda uppáhaldi. Ég tel þetta vera réttlátt — Belgía er að eldast og hefur sýnt veikleika í stórum leikjum. De Bruyne er 34 ára, Lukaku 33, og Courtois hefur verið meidder oft. En þeir hafa enn gæði og reynslu sem gæti skipt máli ef allt klikkir. Spurningin er hvort þeir hafi enn hungur — eða hvort þeir séu bara þreyttir.
Gullöldin sem Vann Ekkert
Belgísk fótboltasaga síðasta áratugar er fyllt af vonbrigðum. Þeir komu í fjórða sæti á HM 2018 eftir tap gegn Frakklandi í undanúrslitum. Á Euro 2020 töpuðu þeir gegn Ítalíu í 8-liða úrslitum. Á HM 2022 komust þeir ekki úr riðli — ótrúlegt fyrir lið sem var á toppnum á FIFA-stigalistanum. Og á Euro 2024 töpuðu þeir gegn Frakklandi í 16-liða úrslitum. Þetta er mynstur sem endurtekur sig: Belgía kemst langt en aldrei alla leið.
Vandamálið er ekki gæði — þeir hafa gæði. Vandamálið er samsettning. De Bruyne og Eden Hazard (sem er nú kominn á eftirlaun) voru aldrei á sama stigi á sama tíma. Lukaku skoraði mikið en missti líka mikið. Og þjálfarinn — hvort sem það var Roberto Martínez eða Domenico Tedesco — náði aldrei að fá bestu útgáfuna af liðinu þegar það skipti máli. Þetta er lið sem hefur tapað á smáatriðum frekar en stórum mistökum.
Tedesco tók við eftir HM 2022 og hefur reynt að endurbyggja liðið. Hann hefur blandað saman eldri leikmönnum og yngri — Jérémy Doku, Amadou Onana, og Loïs Openda eru öll á uppleið. En hann hefur líka haldið við De Bruyne og Lukaku sem kjarni. Þetta er hættulegt jafnvægi: ef eldri leikmenn eru í formi getur Belgía keppt við bestu. Ef ekki er liðið of ungt og óreynslumikið.
Undankeppnin var blönduð. Belgía vann 6 af 10 leikjum, jafnaði 3, og tapaði 1 (gegn Englandi). Þeir skoruðu 22 mörk og fengu 8 á móti — ekki ótrúlegt. De Bruyne var besti leikmaður með 5 mörk og 8 stoðsendingar en hann missti líka nokkra leiki vegna meiðsla. Þetta er lið sem getur verið gott en er ekki stöðugt.
Eden Hazard, sem var stjarna liðsins með De Bruyne í mörg ár, fór á eftirlaun 2023 eftir erfiðan tíma í Real Madrid. Hann var besti leikmaður Belgíu á HM 2018 og hans fjarvist hefur skilið eftir gat sem enginn hefur fyllt. Doku er talinn vera arftaki Hazard en hann spilar aðra tegund fótbolta — hraðari, beinskeyttari, en ekki með sömu töfra.
Belgísk fótboltamenning er að breytast. Eftir áratug af gullöld þar sem landsliðið var á toppnum á FIFA-stigalistanum kemur erfiðara tímabil. Yngri leikmenn hafa ekki enn sýnt að þeir geti tekið við — Doku, Onana, og Openda eru góðir en ekki á sama stigi og De Bruyne og Hazard voru. HM 2026 er tímamót þar sem gömlu og nýju kynslóðirnar mætast.
Lykilatölur Belgíu
Belgísk tölfræði í undankeppni var miðlungs. 22 mörk skoruð (næstlægst meðal stórvelda) og 8 fengin (hæst). Markamunur +14 var lægri en flest önnur lið í úrslitastigi. Meðaltal var 2.2 mörk skoruð og 0.8 fengin á leik. Þetta sýnir lið sem skortir bæði sóknarkraft og varnargæði.
Lukaku var besti markaskorari með 6 mörk en hann missti líka nokkra leiki. Doku bætti við 4 mörk og Openda 3. Þetta sýnir að markin eru dreifð — en enginn einn maður tekur ábyrgð. De Bruyne skorar ekki mikið en hann skapar öll tækifærin.
Meðalaldur belgíska liðsins er 27.8 ár — eldra en flest stórveldi. De Bruyne (34), Lukaku (33), Courtois (34), og Jan Vertonghen (39) eru eldri leikmenn sem hafa verið kjarni liðsins í yfir áratug. Þeir eru að nálgast endalok ferilsins og HM 2026 verður líklega síðasta stóra mót þeirra saman.
Boltaeign er ekki eins mikilvæg fyrir Belgíu og áður. Þeir höfðu 55% boltaeign að meðaltali í undankeppninni — lægra en á gullöldinni. Tedesco treystir meira á gegnsóknir og hraða Doku og Openda. Þetta er breyting frá tíðum Martínez þar sem Belgía vildi hafa boltann.
Vörnin hefur verið áhyggjuefni. Belgía fékk 8 mörk á móti í undankeppninni — meira en nokkurt annað stórveldi í Evrópu. Jan Vertonghen er 39 ára og hægir á sér. Timothy Castagne og Arthur Theate eru góðir en ekki á sama stigi og bestu varnarmenn heims. Ef Courtois er heilbrigður getur hann bjargað mörgum — en vörnin er enn veikleiki.
Set-pieces eru svæði þar sem Belgía hefur verið sterk. De Bruyne á hornspyrnur og fríspyrnur er einn besti sendari heims — sendingar hans eru nákvæmar og hættulegar. Lukaku í kassanum er ótrúlegur í lofti. Þetta er vopn sem Tedesco notar vel og það gæti skipt máli í þröngum leikjum.
De Bruyne, Lukaku, og Síðasti Leikurinn
Kevin De Bruyne er besti leikmaður Belgíu og einn besti miðjumaður heims. Hann er 34 ára og hefur verið hjarta Manchester City í yfir áratug — unnið 6 Premier League titla og Meistaradeildarbikar. De Bruyne skapar fleiri tækifæri en næstum allir aðrir. En hann hefur líka verið meidder oft og spurning er um hvort hann verði 100% á heimsmeistaramóti. Ef hann er í formi getur Belgía keppt við bestu. Ef ekki er liðið ekkert.
Romelu Lukaku er markaskorari sem hefur alltaf fengið gagnrýni þrátt fyrir að skora mikið. Hann er 33 ára og besti markaskorari belgíska landsliðsins allra tíma með yfir 85 mörk. Lukaku er sterkur, hraður, og góður í lofti — en hann missir líka of mörg tækifæri. Á HM 2022 missti hann nokkur opin mörk sem kostuðu Belgíu riðilsúrsögu. Ef hann nýtir tækifærin getur hann verið hættulegastur. Ef hann missir þau mun liðið þjást.
Thibaut Courtois í marki er einn besti í heimi þegar hann er heilbrigður. En hann hefur verið meidder oft síðustu tvö ár — liðþófahnéið hefur valdið vandræðum. Ef Courtois er 100% er Belgía með besta markvörð á mótinu. Ef ekki er Koen Casteels góður varamaður en ekki á sama stigi.
Jérémy Doku er stjarnan á uppleið. Hann er 22 ára og spilar fyrir Manchester City þar sem hann hefur verið ótrúlegur síðustu tvö ár. Doku er hraðastur leikmaður í Premier League og getur farið framhjá hverjum sem er. Ef Belgía vinnur stór mót á næstu árum mun það vera vegna Doku — en spurningin er hvort hann sé tilbúinn núna eða þurfi meiri reynslu.
Amadou Onana í miðju er annar leikmaður sem er að þroskast. Hann er 23 ára og spilar fyrir Aston Villa þar sem hann hefur verið lykilmaður. Onana er hár, sterkur, og góður í að vinna boltann aftur. Hann gefur Belgíu líkamlegan styrk í miðju sem þeir hafa skort.
Loïs Openda er framherji á uppleið. Hann er 25 ára og spilar fyrir RB Leipzig þar sem hann hefur skorað mikið síðustu tvö ár. Openda er hraður, góður í pressu, og skorar mikið. Hann gæti leyst af Lukaku ef þarf — eða spilað með honum í tvöföldu framherjakerfi. Þessi sveigjanleiki er mikilvæg.
Leikstíll Tedesco er byggður á sveigjanleika. Hann notar 4-3-3 eða 3-4-3 eftir andstæðingi og hefur sýnt að hann getur breytt á meðan á leik stendur. Tedesco er yngri þjálfari sem hefur þjálfað í Þýskalandi og veit hvernig á að stjórna stórum nöfnum. Hann hefur fengið traust De Bruyne og Lukaku sem er mikilvægt — án þess gæti liðið fallið saman.
Sviðsmyndir og Úrslitavegur
Besta sviðsmynd: Belgía vinnur riðilinn með 9 stig, De Bruyne er í formi, og Courtois bjargar öllu. Í 16-liða úrslitum sigra þeir auðveldlega og lenda á Holland í 8-liða úrslitum — Benelux-klassík. De Bruyne skorar sigurmarkið og Belgía kemst í undanúrslit í fyrsta sinn síðan 2018. Þar mæta þeir kannski Frakklandi — og loksins vinna þeir.
Versta sviðsmynd: De Bruyne meiðist í fyrsta riðlaleik og missir rest mótsins. Belgía vinnur riðilinn en án De Bruyne er liðið of veikt. Í 16-liða úrslitum tapa þeir gegn meðallagi og gullöldin endar í vonbrigðum — aftur.
Raunhæfasta sviðsmyndin: Belgía vinnur riðilinn, sigrar í 16-liða úrslitum, og lendir á stórveldi í 8-liða úrslitum. Þar verður þétt leikur og Belgía tapar á smáatriðum — vítakeppni eða seint mark. Þetta er saga sem endurtekir sig. De Bruyne og Lukaku fara á eftirlaun og ný kynslóð tekur við.
Riðill G: Egyptaland, Íran, Nýja-Sjáland
Belgía lenti í riðli G sem er auðveldur á pappírnum. Egyptaland hefur Mohamed Salah en annars er liðið takmarkað. Íran er sterkt asískt lið en ekki á sama stigi og Belgía. Nýja-Sjáland er amatöralið samanborið. Belgía ætti að vinna riðilinn með 9 stig án mikilla vandræða.
Egyptaland verður erfiðasti andstæðingurinn vegna Salah. Hann er einn besti leikmaður heims og getur breytt leikjum einn og sér. En afgangurinn af liðinu er ekki á sama stigi — Egyptaland treystir of mikið á Salah. Ég spái 2-1 eða 3-1 sigri Belgíu þar sem De Bruyne og Salah keppa um að vera besti leikmaðurinn.
Íran er lið sem hefur verið á heimsmeistaramótum oft en aldrei komist úr riðli. Þeir hafa sterka vörn og geta valdið erfiðleikum ef Belgía er ekki einbeitið. En gæðamunurinn er of mikill. Ég býst við 3-0 eða 2-0 sigri Belgíu.
Nýja-Sjáland er ævintýri. Þeir komust á HM með ótrúlegum árangri í OFC undankeppninni en hafa ekki gæði til að keppa við stórveldi. Ég býst við 5-0 eða 6-0 sigri Belgíu þar sem varamenn fá leiktíma.
Stuðlar og Value Greining
Stuðull á Belgíu að vinna mótið (20.00-25.00) gerir þá að tólfta eða þrettánda uppáhaldi. Implied probability er um 4-5%. Ég tel raunverulegar líkur vera nálægt 4%, sem þýðir að stuðullinn er réttlátur. Belgía getur unnið ef allt klikkir en það er ólíklegt.
Á Belgíu að vinna riðilinn (1.15) er næstum gefið — implied probability 87%. Riðillinn er of auðveldur. Betra veðmál væri Belgía að halda núllleik í að minnsta kosti tveimur leikjum (1.60) ef Courtois er heilbrigður.
De Bruyne að veita flest stoðsendingar (8.00) er áhugavert ef þú trúir á Belgíu að komast langt. Hann er besti playmakeri á mótinu og ef Belgía skorar mun hann eiga þátt. Þetta er value.
Lukaku sem markaskorarakóngur (30.00) er áhættusamt en mögulegt. Hann skorar mikið og ef Belgía kemst langt mun hann fá tækifæri. En hann missir líka mikið og stuðullinn er réttlátur fyrir líkurnar.
Spá Sérfræðingsins
Belgía kemst úr riðli í 97% tilvika samkvæmt mínum líkönum. Þeir vinna riðilinn í 90% tilvika. Í 16-liða úrslitum ættu þeir að vinna í 60% tilvika. Erfiðleikarnir byrja í 8-liða úrslitum þar sem líkurnar á sigri fara niður í 35-40% háð andstæðingi. Líkurnar á að komast í undanúrslit eru 22%.
Belgísk „gullöld“ byrjaði um 2010 þegar leikmenn eins og Hazard, De Bruyne, Lukaku, og Courtois komu fram. Þeir náðu fyrsta sæti á FIFA-listanum 2018 og héldu því í nokkur ár. En þeir hafa aldrei unnið stórt mót — næst kom á HM 2018 þar sem þeir urðu þriðji. Núna er gullöldin að enda og þetta er líklega síðasta tækifærið. Ef þeir vinna ekki núna munu þeir aldrei vinna.
Sögulega hefur Belgía verið lið sem tapar í stórum leikjum. Þeir töpuðu gegn Frakklandi í undanúrslitum HM 2018, gegn Ítalíu á Euro 2020, og gegn Marokkó á HM 2022. Þessi tilhneiging til að detta saman þegar mest á reynir er erfið að brjóta. Ef De Bruyne og eldri leikmenn geta haldið ró og leiðbeint yngri kynslóðinni, þá gæti þetta mót verið öðruvísi. En það er stórt „ef“.
Einn kostur sem Belgía hefur er auðveldur riðill. Egyptaland, Íran, og Nýja-Sjáland eru ekki á sama stigi. Þetta gefur Belgíu tækifæri til að byggja upp sjálfstraust og hvíla lykilmenn áður en erfiðu leikirnir byrja. Ef De Bruyne og Lukaku eru ferskir í 16-liða úrslitum gæti það skipt máli.
Mínar líkur á belgískum sigri á mótinu eru 4%. Þetta er í takt við stuðulinn — Belgía er ekki meðal efstu uppáhalda. Vandamálið er aldur og samsetning: De Bruyne og Lukaku eru að eldast og yngri leikmenn hafa ekki enn sannað sig á stórum vettvangi. Ef allt klikkir getur Belgía komið langt — en það hefur aldrei gerst áður.
Belgísk fótboltahefð var lengi veik — landið er lítið og klofið á milli flámskra og vallónskra menningar. En undanfarna 15 árin hefur belgískur fótbolti blómstrað vegna sameiginlegrar ákvarðanunar um að þjálfa unga leikmenn betur. Þetta hefur gefið heiminum De Bruyne, Hazard, Lukaku, og fleiri. En þessi gullöld er að enda — og spurningin er hvort næsta kynslóð geti haldið áfram.
Ef Belgía vinnur HM 2026 verður það talið eitt stærsta ævintýri í sögu fótboltans. Lítið land með 11 milljónir íbúa að vinna heimsmeistaratitil gegn stórveldum eins og Brasilíu og Frakklandi — það væri ótrúlegt. En líkurnar eru á móti þeim og tíminn er að renna út fyrir þessa kynslóð.
Courtois í marki er einn besti markvörður heims þegar hann er heilbrigður. Hann vann gullhanska á HM 2018 og hefur verið ótrúlegur fyrir Real Madrid. Ef hann er í formi er belgísk vörn traust. En hann hefur verið meidder oft síðustu árin og spurningin er hvort hann geti spilað allt mótið. Ef ekki, þá vantar Belgíu lykilmann.
Doku á hægri væng er einn spennandi leikmaður Belgíu. Hann er hraður, tæknilegur, og getur breytt leikjum einn og sér. Ef De Bruyne finnur hann með réttum sendingum gæti Doku verið hættulegur öllum vörnum. Þetta samband milli þeirra tveggja gæti verið lykill að belgískum árangri.
Það sem gæti breytt öllu er ef De Bruyne hefur eitt síðasta stórt mót í sér. Hann er 34 ára en hann er enn besti playmakeri heims þegar hann er heilbrigður. Ef hann getur verið 100% í 7 vikur — sem er erfitt — þá gæti hann leitt Belgíu til sigurs. En þetta er stórt „ef“ og meiðsli hafa verið vandamál síðustu ár.
Samanborið við önnur stórveldi er Belgía í fimmta eða sjötta flokki. Þeir hafa ekki sama sóknarkraft og Frakkland, Brasilía, eða Argentína. Þeir hafa ekki sömu vörn og Holland eða England. En þeir hafa De Bruyne — og hann getur breytt öllu. Spurningin er hvort hann fái hjálp.
Mín tilmæli: Forðast veðmál á Belgíu að vinna mótið — of mikil áhætta fyrir litla ávöxtun. Betra er að veðja á De Bruyne að veita flest stoðsendingar (8.00) eða Belgíu að komast í 8-liða úrslit (1.40). Þetta gefur betri value. Gullöldin er að enda — og HM 2026 verður líklega síðasti kaflinn.